Folia VCI czy folia barierowa: jak chronić metal przed korozją w transporcie

Maszyna zapakowana w zwykłą folię może przypłynąć zardzewiała, choć z zewnątrz nie dostała ani kropli. Woda była w środku: w drewnie, w powietrzu zamkniętym razem z maszyną, w kondensacie. Dlatego przy wysyłce metalu na dłużej niż kilka dni liczy się też to, co stanie się z wilgocią, która już jest pod folią.

Czym jest VCI?

VCI to skrót od angielskiego Volatile Corrosion Inhibitor, czyli lotny inhibitor korozji. To związki chemiczne, które ulatniają się z folii, papieru albo innego nośnika i osadzają na powierzchniach metalowych, tworząc cienką warstwę ochronną. Ta warstwa hamuje reakcje, które prowadzą do rdzewienia. Niemiecki podręcznik pakowania ubezpieczycieli transportowych (GDV) opisuje ją jako niewidoczny film o grubości jednej cząsteczki. Po rozpakowaniu nie trzeba jej usuwać.

VCI działa tylko w zamkniętym opakowaniu. Według Magazynu Przemysłowego opakowanie VCI powinno być szczelne, ale nie musi być hermetyczne. Skrótem „VCI” nazywa się też interfejs diagnostyczny w samochodach i pojęcia medyczne. W tym artykule chodzi wyłącznie o lotny inhibitor korozji.

Co to jest folia antykorozyjna VCI?

Folia antykorozyjna VCI to zwykle folia polietylenowa z inhibitorem korozji w środku. Osłania towar jak zwykła folia, a od wewnątrz oddaje VCI, który osiada na metalu. GDV podaje regułę praktyczną, że nośnik VCI nie powinien być dalej niż 30 cm od chronionej powierzchni, a przy dużej objętości, np. przy całej linii technologicznej, trzeba dodać kolejne nośniki.

Folia polietylenowa przepuszcza jednak z czasem parę wodną. W uproszczonych obliczeniach według niemieckiej normy DIN 55474 przyjmuje się dla folii PE niskiej gęstości 0,4 g pary na m² na dobę w klimacie umiarkowanym i 2,0 g w tropikach. Przy długiej drodze folia VCI nie zastępuje więc bariery.

Co to jest papier antykorozyjny VCI?

Papier antykorozyjny VCI to papier z lotnym inhibitorem korozji, którym owija się części, przekłada elementy metalowe albo wykłada skrzynię. Działa tak samo jak folia VCI: w zamkniętym opakowaniu inhibitor uwalnia się z papieru i chroni metal także tam, gdzie papier go nie dotyka. Papier VCI nie chroni przed wilgocią z zewnątrz, dlatego zwykle zamyka się go dodatkowo w folii.

Nie każdy papier VCI pasuje do każdego metalu. GDV pisze, że przy blachach ocynkowanych i cynowanych w kręgach nie należy stosować środków takich jak papier VCI, bo mogą reagować z powłoką. Papier, który mamy w sklepie, jest przeznaczony przede wszystkim do żelaza i stali (więcej niżej).

Czym są worki VCI i emitery VCI?

Worki VCI to ta sama folia VCI w gotowej formie: worek, woreczek albo wkład do skrzyni. Wystarczy włożyć część i zamknąć, bez docinania folii z rolki, co jest wygodne przy powtarzalnych częściach. Folia z rolki lepiej pasuje do dużych i nietypowych gabarytów. Emitery VCI to nośniki, które oddają inhibitor bez owijania. GDV wymienia je do szaf sterowniczych i elektroniki.

Co to jest folia barierowa?

Folia barierowa to folia, która prawie nie przepuszcza pary wodnej. Przy pakowaniu maszyn chodzi zwykle o laminat z warstwą aluminium, który według GDV przepuszcza około 0,1 g pary na m² na dobę. To czterokrotnie mniej niż folia PE w klimacie umiarkowanym i dwudziestokrotnie mniej w tropikach. Z folii barierowej zgrzewa się szczelną przegrodę wokół maszyny.

Sama folia barierowa metalu nie chroni, bo nie usuwa wilgoci, która została w środku razem z maszyną, drewnem i powietrzem. Dlatego wkłada się do niej pochłaniacz wilgoci. To tzw. metoda z pochłaniaczem. Mówi się też o „metodzie próżniowej”, ale według GDV powietrze odsysa się tylko po to, żeby sprawdzić szczelność. Ubezpieczyciel HDI dodaje, że materiał przegrody nigdy nie jest w 100% szczelny, więc pochłaniacza musi wystarczyć na całą drogę.

Jaka folia nie przepuszcza wody?

Wody w postaci kropel nie przepuszcza każda szczelnie zamknięta folia, także zwykła folia PE i folia termokurczliwa. Różnica jest w parze wodnej. Folia PE przepuszcza ją powoli, a folia barierowa z aluminium prawie wcale. Dlatego na krótką drogę wystarczy często osłona przed deszczem, a na długi rejs liczy się bariera dla pary i to, co jest w środku.

Czy folia chroni przed wilgocią?

Folia chroni przed wilgocią z zewnątrz, ale nie przed wilgocią zamkniętą razem z ładunkiem. Według Kodeksu CTU, czyli zasad pakowania kontenerów IMO, ILO i UNECE, ryzyko korozji stali rośnie od 40% wilgotności względnej. Drewno uznawane za suche (12–15% wilgotności) ustawia wilgotność powietrza w zamkniętym kontenerze na około 60–75%. Kontener stojący na pokładzie może w ciągu doby zmienić temperaturę o ponad 25°C, a wtedy para skrapla się na ścianach i suficie i kapie na ładunek.

Najwięcej wody wnosi do opakowania samo drewno. W przykładzie z podręcznika GDV skrzynia eksportowa z drewnem wewnątrz przegrody potrzebowała około 4 577 jednostek pochłaniacza, czyli ilości nie do zmieszczenia. Po wyniesieniu drewna poza folię barierową wystarczyło 258 jednostek. Dlatego drewniane klocki i podkłady umieszcza się, w miarę możliwości, na zewnątrz przegrody.

Groźny jest też moment rozpakowania. Kodeks CTU opisuje „pocący się ładunek”: zimna maszyna rozpakowana zaraz po przypłynięciu w ciepłym, wilgotnym miejscu pokrywa się rosą, a korozja metalu zaczyna się od razu. Lepiej odczekać, aż ładunek ogrzeje się w zamkniętym opakowaniu.

Folia VCI czy folia barierowa: jaka folia jest najlepsza?

Nie ma jednej najlepszej folii, bo to dwie różne zasady ochrony. VCI chroni czynnie i wybacza chwilowe otwarcie: GDV pisze, że zostaje aktywne, gdy opakowanie otworzy się do kontroli albo uszkodzi. Metoda z pochłaniaczem w folii barierowej traci skuteczność, gdy przegrodę ktoś otworzy i źle zamknie, np. przy kontroli celnej. Za to dobrze policzony pochłaniacz w szczelnej barierze utrzymuje suche wnętrze, czego VCI nie robi.

Porównanie

Folia VCI czy folia barierowa z pochłaniaczem

Zestawienie według GDV, HDI i Magazynu Przemysłowego.

	Folia VCI / papier VCI	Folia barierowa z pochłaniaczem
Jak chroni	czynnie: inhibitor osiada na metalu	biernie: bariera dla pary, pochłaniacz wiąże wilgoć w środku
Czy musi być szczelnie	zamknięte, ale nie hermetycznie	zgrzana, szczelna przegroda przez całą drogę
Gdy ktoś otworzy po drodze	ochrona trwa	ochrona słabnie
Co z wilgocią w środku	nie wiąże jej	pochłaniacz ją wiąże
Na co uważać	metal (np. ocynk), odległość od nośnika, nie mieszać producentów	ilość pochłaniacza, drewno poza przegrodą, uszkodzenia folii

Tabela szersza niż ekran — przewiń ją w bok.

Ubezpieczyciel HDI przy dużych ładunkach morskich uważa przegrodę z pochłaniaczem za preferowany sposób ochrony. Obie metody można też łączyć, np. folią, która ma jednocześnie warstwę aluminium i VCI. To, czy pochłaniacz osłabia VCI, jest w źródłach sporne.

Jak długo chroni VCI?

Czas ochrony VCI zależy od warunków, dlatego nie ma jednej liczby. Niezależne niemieckie laboratorium BFSV podaje, że w zależności od zawartości VCI w opakowaniu, klimatu i opakowania zewnętrznego wynosi on od kilku miesięcy do ponad dwóch lat. Folia metalowa albo aluminiowa na zewnątrz wyraźnie go wydłuża. GDV pisze o ochronie „w pewnych okolicznościach do dwóch lat”. Dłuższe okresy, które podają producenci, dotyczą dobrych warunków i szczelnego zamknięcia.

Czym najlepiej zabezpieczyć metal przed korozją w transporcie?

Na czas transportu i postoju metal zabezpiecza się metodami czasowymi. GDV wymienia trzy: powłokę ochronną (olej, wosk), pochłaniacz w szczelnej folii barierowej i VCI. Chodzi o to, żeby utrzymać przy metalu wilgotność poniżej około 40%.

Folia termokurczliwa jest w tym układzie osłoną zewnętrzną. Obkurczona na maszynie chroni przed wodą, solą i brudem z zewnątrz, a w środku pracuje VCI albo bariera z pochłaniaczem. Jak to wygląda przy wysyłce za granicę, opisujemy na stronie pakowanie do transportu morskiego, a o samym pakowaniu maszyn na stronie pakowanie maszyn.

Co zrobić, aby metal nie rdzewiał?

Żeby metal nie rdzewiał w opakowaniu, trzeba przede wszystkim nie zamykać z nim wody. Według GDV i HDI w praktyce oznacza to:

• czystą i suchą powierzchnię metalu przed zapakowaniem;
• drewno i karton w miarę możliwości poza przegrodą z folii barierowej;
• uszczelnione przepusty śrub, którymi maszyna jest przykręcona do dna skrzyni;
• pochłaniacz zawieszony tak, żeby nie dotykał metalu, bo nasycony pochłaniacz w kontakcie z towarem nasila korozję;
• tylko materiały VCI jednego producenta w jednym opakowaniu, bo materiały różnych producentów mogą nie być zgodne;
• rozpakowanie dopiero wtedy, gdy ładunek ogrzeje się do temperatury otoczenia.

Folia VCI i barierowa w sklepie opakuj

W sklepie opakuj są dwa materiały do ochrony metalu od środka. Folia RUST-X łączy obie metody: ma barierę aluminiową, która ogranicza przenikanie pary wodnej, i inhibitory VCI. Można ją zgrzewać w szczelne opakowanie. Papier antykorozyjny VCI FERROGARD w arkuszach 120 × 100 cm służy do owijania części i przekładek, przede wszystkim przy żelazie i stali. Do szczelnej przegrody jest też pochłaniacz wilgoci z glinki bentonitowej. Całą kategorię znajdziesz w dziale folia VCI i barierowa.

Maszyny pakujemy u klienta, pod dachem, w folię termokurczliwą. Jeśli maszyna jedzie daleko, napisz, dokąd i na jak długo jedzie, a powiemy, czy potrzebna jest też ochrona od środka.

Film: opakuj.com (YouTube), „Folia antykorozyjna pakowanie wielkogabarytowe pakowanie dużych przedmiotów pakowanie maszyn”. Wszystkie filmy: kanał Opakuj.com na YouTube.

Najczęściej zadawane pytania